آزمایش بتا۲ میکروگلوبولین و تشخیص تومور و بیماریهای نارسایی کلیوی

آزمایش-میکروگلوبولینمیکرو گلوبین بتا ۲ (B2M) پروتئینی است که تقریباً روی سطح تمام سلول‌های بدن یافت می‌شود و توسط سلول‌ها به ویژه لنفوسیت‌های B و سلول‌های تومور به درون خون ریخته می‌شود. این ماده در بیشتر مایعات بدن وجود دارد و سطح آن با توجه به شرایطی که باعث افزایش تولید یا تخریب سلول‌ها می‌شود، یا با فعال شدن سیستم ایمنی بدن، افزایش می‌یابد. این آزمایش میکروگلوبین بتا ۲ را در خون، ادرار یا به ندرت در مایع مغزی نخاعی (CSF) اندازه‌گیری می‌کند.
میکروگولوبین بتا۲ با وجود سرطان‌هایی مانند میلوم چندگانه و لنفوم و با اختلالات التهابی و عفونت‌ها (مثلاً CMV و HIV و غیره) در خون افزایش می‌یابد. از آنجایی که B2M با وجود سرطان‌ خون افزایش می‌یابد، ممکن است نشانه‌ای از داشتن تومور خوش‌خیم باشد. اگرچه می‌توان آن را برای ارزیابی عملکرد کلیه نیز مورد استفاده قرار داد.

سطح B2M در مایع مغزی نخاعی افراد مبتلا به سرطان خون که متاستاز در مغز آنها منتشر شده است، افزایش می‌یابد؛ مانند بیماری لنفوم. اما در صورت بروز بیماری‌های مزمن دیگری مانند MS و عفونت‌های ویروسی مانند HIV نیز افزایش می‌یابد.

نمونه خون به وسیله یک سرنگ از رگ بازو به دست می‌آید. ممکن است نمونه ادرار ۲۴ ساعته نیز جمع‌آوری شود. به ندرت پیش می‌آید که یک نمونه csf نیز از کمر، و با استفاده از روشی به نام سوراخ کمری یا شیر نخاعی جمع‌آوری شود.

مقادیر سرمی و پلاسمایی میکروگلوبین بتا۲ ، نشانگرهای فعال‌سازی سیستم ایمنی سلولی و همچنین علامت نشان‌دهنده تومور، در برخی از بدخیمی‌های هماتولوژیک می‌‌باشد.

مقادیر میکروگلوبولین بتا۲ در ادرار، نشان‌دهنده اختلالات فیلتراسیون کلیه است. اندازه‌گیری مقادیر آن در سرم و ادرار می‌تواند به تشخیص مشکل فعال‌سازی بافت سلولی ناشی از یک اختلال کلیوی کمک کند.

محدوده مرجع میکروگلوبین بتا۲ در نمونه‌های ادرار ۰ تا ۳/۰ میکروگرم در میلی لیتر است. در نمونه‌های سرم یا پلاسما محدوده مرجع ۳/۰ میکروگرم در میلی لیتر است.

برای دریافت مشاوره و اطلاعات بیشتر در آزمایشگاه تخصصی آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی زمرد تحت نظر دکتر متخصص میتوانید با شماره 02126702134 و 02126711751 و 02126711749 تماس بگیرید.

آزمایش میکروگلوبین بتا ۲ ایجاد کننده تومور


آزمایش تست میکروگلوبین بتا۲ (B2M) نوعی نشان‌دهنده تومور، برای برخی از افراد مبتلا به سرطان خون است. این آزمایش تشخیصی برای یک بیماری خاص نیست؛ اما با احتمال وجود سرطان (توده تومور) همراه بوده و می‌تواند به وسیله دادن اطلاعات بیشتر به پیش‌آگاهی احتمالی فرد کمک کند.

آزمایش خونB2M  و گاهی اوقات آزمایش ادرار برای تعیین شدت و میزان گسترش (مرحله بیماری) میلوم مولتیپل، برای ارزیابی و پیش‌بینی سرطان‌هایی مانند میلوم و لنفوم چندگانه، و گاهی اوقات برای ارزیابی میزان فعالیت بیماری و تاثیرگذاری درمان، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مواقع خاص و به ندرت می‌توان آزمونB2M  ماده مغزی نخاعی را برای تعیین وجود درگیری در سیستم عصبی مرکزی استفاده کرد. سودمندی آزمایشB2M  روی ماده مغزی نخاعی هنوز هم چندان مشخص نیست.

افزایش میزانB2M  در خون با مقدار بیشتر تومور (توده توموری) و کاهش عملکرد کلیه، در بیماران مبتلا به مولتیپل میلوم همراه است. سیستم پیشگیری بدن عمدتاً بر اساس سطح آلبومین وB2M در خون فعالیت می‌کند. سطوح بالای B2M در خون با مراحل بالاتر بیماری همراه است؛ بنابراین بیماری پیشرفته‌تر با پیش‌آگاهی بدتر همراه است.

این آزمایش چه زمانی تجویز میشود؟


این آزمایش ممکن است به منظور پیشگیری از بیماری و به صورت دوره‌ای، برای ارزیابی میزان فعالیت بیماری و نظارت بر اثربخشی درمان در معاینه اولیه فردی که دچار میلوم چندگانه تشخیص داده شده است؛ تجویز شود. گاهی اوقات ممکن است برای فرد مبتلا به بیماری میلوم یا لنفوم تجویز شود تا درباره وضعیت احتمالی پیشبینی صورت بگیرد.

آزمایشB2M  ماده مغزی نخاعی، به ندرت تجویز می‌شود؛ آن هم در صورتی که پزشک متوجه شود بیماری مانند لنفوم بر سیستم عصبی مرکزی بیمار تاثیر می‌گذارد.

نتایج آزمایش چه معنایی دارد؟


افزایش سطحB2M  در خون یا ادرار نشان می‌دهد که فرد دچار مشکل شده است؛ اما این آزمایش‌ها مشکل یا بیماری خاصی را تشخیص نمی‌دهند. با این حال این آزمایش‌ها منعکس‌کننده فعالیت‌های بیماری و میزان احتمال وجود سرطان هستند. هنگامی که فردی مبتلا به مولتیپل میلوما یا لنفوم تشخیص داده شده است، در صورتی که سطح B2M به طور قابل توجهی بالا باشد، احتمال دارد پیش‌آگاهی  ضعیف‌تری داشته باشد.

در صورتی که آزمایش برای نظارت بر درمان و کاهش سطح بیماری در طول زمان، برای فرد مبتلا به میلوم چند گانه، تجویز شده باشد؛ نشان می‌دهد که فرد به درمان پاسخ می‌دهد. سطح پایدار یا افزایش یافتهB2M  نشان می‌دهد که فرد به درمان پاسخ نمی‌دهد.

افزایش B2M در ماده مغزی نخاعی افرادی که مبتلا به بیماری مانند hiv یا ایدز هستند، نشان‌دهنده احتمال دخالت سیستم عصبی مرکزی است.

سطح پایینB2M  کاملا طبیعی است.B2M  عموماً در ادرار و ماده مغزی نخاعی کشف می‌شود.

اطلاعات بیشتر درباره آزمایش میکروگلوبین بتا ۲ نشان‌دهنده تومور


شرایط مرتبط با افزایش میزان تولید و تخریب سلول، عفونت‌های شدید، عفونت‌های ویروسی مانند CMV  (سیتومگالوویروس)، برخی از شرایطی که سیستم ایمنی بدن را فعال می‌کنند مانند شرایط التهابی و اختلالات خود ایمنی می‌تواند موجب افزایش سطحB2M  گردد.

مواد مخدر مانند لیتیوم، سیکلوسپورین، سیس پلاتین، کربوپلاتین و آمینوگلیکوزید آنتی‌بیوتیک می‌توانند میزانB2M  در خون و یا ادرار را افزایش دهند.

تولیدات هسته‌ای پزشکی و مواد کنتراست رادیوگرافی می‌توانند بر نتایج آزمایش تاثیر بگذارند.

بیماری کلیوی میکروگلوبین بتا۲


پروتئین میکروگلوبین بتا ۲ B2M) ) به طور معمول توسط سلول‌های بدن به خون منتقل می‌شود و در اکثر مایعات بدن یافت می‌شود. به طور کلی بالاترین سطح آن در خون و پایین‌ترین سطح آن در نخاع دیده می‌شود و ردی از آن نیز در ادرار وجود دارد.

در کلیه هاB2M  از واحدهای فیلترکننده خون به نام گلومرولی عبور می‌کند و سپس توسط لوله‌های پروگزیمال کلیه، ساختاری که آب، پروتئین، ویتامین‌ها، مواد معدنی و سایر مواد حیاتی را مجدداً به بدن بازمی‌گرداند، مجدداً جذب می‌شود. به طور معمول مقدار کمیB2M  در ادرار وجود دارد، اما هنگامی که لوله‎های کلیوی آسیب دیده یا دچار بیماری می‌شوند، غلظت B2M به دلیل کاهش توانایی جذب مجدد این پروتئین، افزایش می‌یابد. هنگامی که گلومرولی در کلیه‌ها آسیب دیده است، قادر به فیلتر کردنB2M نیست؛ بنابراین سطح آن در خون افزایش می‌یابد.

این آزمایش‌ها چگونه مورد استفاده قرار میگیرند؟


تست میکروگلوبین بتا ۲ (B2M) ممکن است هنگامی که آسیبی در کلیه تشخیص داده می‌شود، یا اینکه کلیه مشکوک به آسیب دیدگی است و برای تشخیص اختلالات گلومرولی و لوله‌ای در کلیه، تجویز گردد. سطحB2M  در صورت بروز مشکلاتی مانند گردش خون بیش از حد و فعال شدن سیستم ایمنی بالا می‎رود. بنابراین برای تشخیص بیماری خاصی استفاده نمی‌شود. این آزمایش در صورت نارسایی کلیوی، اطلاعات زیادی در مورد پیش‌آگاهی احتمالی فرد و سلامت کلیه ارائه می‌کند.  B2Mدر صورت وجود شرایط زیر اندازه‌گیری می‌شود:

  • بیماریهای کلیوی: آزمایش‌های B2M خون و ادرار همراه با دیگر آزمایش‌های عملکرد کلیه مانند BUN ،کراتینین و آلبومین ادرار (میکروآلبومین)، برای ارزیابی آسیب یا بیماری کلیه و برای تشخیص اختلالاتی که بر گلومرول‌ها و لوله‌های کلیه تأثیرمی‌گذارند، انجام می‌گیرد.
  • برای نظارت بر وضعیت افراد مبتلا به بیماری کلیوی در مرحله نهایی بیماری.
  • B2M مازاد می‌تواند در فضاهای مفصلی (سینوویت) بیماران دیالیزی، انباشته شود که آمیلوئیدوز وابسته به دیالیز (DRA) نامیده می‌شود. تستB2M برای ارزیابی افراد مبتلا به دیار DRA مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • آزمايش B2M گاهی برای بررسی افرادی که پیوند کلیه داشته‌اند و برای تشخیص نشانه های اولیه از رد پیوند تجویز می‌شود.
  • همچنین ممکن است برای بررسی افرادی که بر حسب شغل خاص خود در معرض سطوح بالای کادمیوم یا سایر فلزات سنگین، مانند جیوه قرار گرفته‌اند تجویز گردد.

آزمایش چه زمانی تجویز می شود؟


هم آزمایشB2M خون و هم ادرار در صورتی که یک فرد علائم و نشانه‌های مرتبط با نارسایی کلیه داشته باشد و متخصص سلامت بخواهد اختلالاتی که بر گلومرول‌ها و لوله‌های کلیه تاثیر می‌گذارند را تشخیص دهند، تجویز می‌شوند. برخی از این علائم و نشانه‌ها عبارتند از:

  • تورم یا پف (آماس) به ویژه در اطراف چشم، صورت، مچ‌های دست و پا
  • ادرار کف آلود، خونین به رنگ صورتی یا قهوه‌ای
  • پروتئین در ادرار
  • خستگی ضعف
  • حالت تهوع

آزمایش ادرار نیز می‌تواند برای تشخیص اختلال اولیه کلیه به طور مداوم، برای بررسی فردی که پیوند کلیه داشته است یا بررسی کسانی که در معرض غلظت بالای کادمیوم یا جیوه قرار داشته‌اند، تجویز شود.

افرادی که برای ۵ سال یا بیشتر دیالیز انجام می‌داده‌اند ممکن است دچار دیالیز مرتبط با آمیلوئیدوز (DRA)  شوند؛ وضعیتی که ناشی از تجمع بیش از حدB2M  در خون و در نهایت در استخوان، مفاصل، تاندون‎ها (ساختار مغزی - استخوانی) و دیگر بافت‌های بدن مانند قلب، ریه و دستگاه گوارش است. این وضعیت عمدتاً به وسیله آزمایش میکروسکوپی بافت زنده، بر استخوان یا بافت، تشخیص داده می‌شود. آزمایش سطوحB2M  به عنوان بخشی از کار درکنار مطالعات تصویربرداری انجام می‌گیرد.

نتایج آزمایش چه معنایی دارد؟


اگر سطوحB2M در خون در حد ۴ بار یا کمتر باشد، کاملا طبیعی است. ممکن استB2M  در ادرار کلاً دیده نشود.

افزایش سطحB2M  در خون و ادرار نشان می‌دهد که مشکلی وجود دارد؛ اما بیماری یا وضعیت خاص را تشخیص نمی‌دهد. در افراد مبتلا به علائم بیماری کلیوی، افزایش سطح B2M در خون و کاهش سطح آن در ادرار نشان می‌دهد که این اختلال با اختلال گلومرولی همراه است. اگرB2M در خون پایین بوده و در ادرار بالا باشد، احتمال دارد که فرد مبتلا به آسیب یا بیماری توبول کلیوی باشد. همچنین سطحB2M  با خطر بیماری قلبی عروقی (CVD) همراه است و علت مرگ در بیماران مبتلا به بیماری کلیوی یا دیالیز است.

در افرادی که دیالیز درازمدت داشته‌اند افزایش سطحB2M  با آمیلوئیدوز مرتبط با دیالیز، همراه است.
افزایش سطحB2M در ادرار فردی که پیوند کلیه انجام داده است می‌تواند نشان‌دهنده رد پیوند توسط بدن باشد.

همچنین افزایش آن در فردی که در معرض سطوح بالای کادمیوم یا جیوه قرار داشته است، منجر به اختلال در عملکرد کلیه می‌گردد.