آزمایش کشت مدفوع S/C برای تشخیص باکتری‌های عفونت‌زای دستگاه گوارش

کشت مدفوع برای شناسایی وجود باکتری‌های بیماری‌زا (پاتوژنیک) و کمک به تشخیص عفونت دستگاه هضم (دستگاه گوارش) استفاده می‌شود. از آنجا که علل بسیاری برای عفونت‌های گوارشی وجود دارد، ممکن است کشت مدفوع همراه با سایر آزمایشات مانند پانل پاتوژن‌های GI یا آزمایش تخمک و انگل (O & P) برای کمک به تایید تشخیص انجام شود.

پانل پاتوژن‌های GI بر روی یک نمونه مدفوع انجام می‌شود تا به طور همزمان وجود ویروس‌ها، باکتری‌ها و انگل‌هایی که علت شایع عفونت‌های گوارشی هستند را آزمایش کنند. این پانل‌ها نسبتا جدید هستند و آزمایشگاه‌ها و پزشکان همچنان در حال تصمیم گیری در مورد چگونگی استفاده از آن‌ها برای ارائه نتایج مطلوب بیمار هستند، در عین حال که مقرون به صرفه باشند. اگر میکروبی توسط پانل شناسایی نشده باشد و یا شکی در مورد باکتری‌ها یا انگل‌هایی به غیر از موارد موجود در پانل GI وجود داشته باشد، کشت مدفوع و O & P ممکن است انجام شود.

کشت مدفوع تستي است که براي تشخیص و شناسایی باکتری‌های بیماری‌زا در دستگاه گوارش استفاده می‌شود. این تست به منظور تعيين وجود باكتري‌های بيماری‌زا در دستگاه گوارش، ادامه داشتن اسهال بيش از چند روز و وجود خون يا موكوس در مدفوع شل درخواست می‌شود. پزشک با انجام این آزمایش علت و درمان مناسب بیماری‌های ناشی از وجود باکتری‌های پاتوژن را می‌تواند تجویز کند. آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی زمرد با استفاده از امکانات مدرن خود آزمایش‌های کشت مدفوع را با بالاترین دقت انجام می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و تعیین وقت جهت انجام آزمایش کشت مدفوع می‌توانید با شماره 02126702134 و 02126711751 و 02126711749 تماس بگیرید.


فلور طبیعی در سیستم گوارش چیست؟


باکتری‌هایی که در مدفوع یافت می‌شوند، نمایانگر باکتری‌هایی هستند که در دستگاه گوارش وجود دارند. بعضی از باکتری‌ها و قارچ‌ها به نام فلور طبیعی، در دستگاه گوارش همه افراد زندگی می‌کنند. این باکتری‌ها نقش مهمی در هضم غذا ایفا می‌کنند و حضور آن‌ها باعث بررسی رشد باکتری‌های بیماری‌زا می‌باشد.

گاهی اوقات ممکن است تعادل فلور طبیعی در اثر مصرف آنتی بیوتیک‌های با طیف گسترده تحت تاثیر قرار گیرد؛ داروها رشد فلور طبیعی را مهار می‌کنند و به باکتری کلاستریدیوم دیفیسیل اجازه می‌دهد که در برابر آنتی بیوتیک‌ها مقاوم باشد و بتوانند در دستگاه گوارش تکثیر گردد و منجر به علائمی مانند اسهال و درد شکمی‌شود.

زمانی که فرد غذا یا آب آلوده مصرف می‌کند، باکتری‌های بیماری‌زا می‌توانند وارد دستگاه گوارش شده و عفونت ایجاد کنند. نمونه‌هایی از منابع آلوده شامل تخم مرغ، مرغ یا گوشت گاو خام یا نیمه پخته، شیر غیر پاستوریزه و آب‌های غیر تصفیه دریاچه‌ها، رودخانه‌ها و (گاهی) از منابع آب شهری می‌باشد.

شایع ترین علائم وجود باکتری‌های پاتولوژیک


شايعترين علايم عفونت در اثر باکترياي بيماري‌زا اسهال طولاني مدت، اسهال خونی، وجود مخاط در مدفوع، درد و گرفتگي شکم و تهوع است. اگر اسهال بیش از چند روز طول بکشد، ممکن است منجر به عوارضی مانند بی آبی و عدم تعادل الکترولیت بدن شود، که می‌تواند وضعیت خطرناکی، مخصوصا برای کودکان و سالمندان باشد. از دست دادن آب بدن می‌تواند علائمی مانند خشکی پوست، خستگی و سرگیجه ایجاد کند.

افرادی که به شدت دچار عفونت باکتریایی می‌شوند، ممکن است نیاز به بستری شدن برای جایگزینی مایعات و الکترولیت‌های از دست رفته داشته باشند. سندروم همولیتیک اورمیک یک عارضه جدی است که با تخریب گلبول‌های قرمز و نارسایی کلیه مشخص می‌شود و گاهی اوقات ممکن است از عفونت با یک فرآیند تولید کننده سم باکتری اشریشیا کولی به وجود آید. این وضعیت بیشتر در کودکان، سالمندان و کسانی که سیستم ایمنی ضعیف دارند دیده می‌شود.

اگر بیماری فردی بدون عارضه باشد و در عرض چند روز از بین برود، پزشک ممکن است آزمایشی پیشنهاد ندهد. در حالی که، اگر علائم شدید باشد، اسهال خونی یا مخاطی وجود داشته باشد، برای کمک به تشخیص بیماری، کشت مدفوع ممکن است همراه با بعد از پانل پاتوژن‌های گوارشی انجام شود که به طور همزمان وجود چندین باکتری، ویروس و انگل را بررسی می‌کند. سایر آزمایش‌هایی که ممکن است انجام شود شامل تست تخمک و انگل یا آزمایشات آنتی ژن برای شناسایی میکروب‌های خاص می‌باشد.

 کشت مدفوع برای نوزادان


ممکن است پزشک مجموعه‌ای از مدفوع را برای آزمایش انواع شرایط احتمالی سفارش دهد، از جمله:

  • آلرژی یا التهاب در بدن، مانند بخشی از ارزیابی آلرژی به پروتئین شیر در نوزادان
  • عفونت، به علت برخی از انواع باکتری، ویروس و یا انگل‌هایی که به سیستم گوارشی حمله می‌کنند.
  • مشکلات گوارشی، مانند سو جذب شکرها، چربی‌ها یا مواد مغذی خاص
  • خونریزی داخل دستگاه گوارش

تفسیر جواب آزمایش کشت مدفوع چگونه است؟


اگر کشت مدفوع برای باکتری‌های بیماری‌زا مثبت باشد، احتمالا علت اسهال و سایر علائم فرد خواهد بود. نتایج اغلب با نام باکتری‌های بیماری‌زای شناسایی شده گزارش می‌شوند.

برخی از شایع‌ترین باکتری‌های بیماری‌زا که باعث عفونت می‌شوند و منابع غالب آن‌ها عبارتند از:

  • کمپیلوباکتر: موجود در مرغ خام یا نیمه پخته و شیر غیر پاستوریزه؛ این باکتری یکی از شایع‌ترین علل اسهال باکتریایی است. اگر به خون گسترش یابد، ممکن است بسیار جدی شود و گاهی اوقات عوارض طولانی مدت مانند آرتروز و سندرم گیلن باره را ایجاد می‌کند.
  • سالمونلا: در تخم مرغ خام (حتی تخم مرغ‌های غیر آلوده و بدون تماس)، مرغ خام، و سبزیجات پخته نشده یافت می‌شود و در خزندگان؛ حیوانات خانگی مانند مارمولک‌ها و لاک پشت‌ها ممکن است در روده خود سالمونلا را حمل کنند بدون اینکه خودشان بیمار باشند. بعضی از انسان‌ها ممکن است ناقل سالمونلا باشند. سالمونلا ممکن است از فردی به فرد دیگر منتقل شود.
  • شيگلا: در غذا و آب آلوده به مدفوع وجود دارد و در صورت عدم رعایت بهداشت مناسب، از فرد آلوده به فرد دیگر منتقل مي‌شود. به عنوان مثال، می‌تواند چالشی برای جلوگیری از گسترش شیگلا در یک خانواده و در یک محیط مراقبت روزانه و یا خانه سالمندان وجود داشته باشد زیرا موجودات زنده بسیار کم نیز ممکن است باعث بیماری شوند.

طیف گسترده‌ای از باکتری‌های دیگر نیز ممکن است گاها باعث عفونت‌های گوارشی شوند و می‌توانند با یک کشت مدفوع شناسایی شوند. برخی از نمونه‌های مهم عبارتند از:

  • Escherichia coli 0157 : H7 و سایر باکتری‌های ای کولی تولید کننده سم (اکثر گونه‌های E. coli فلور طبیعی هستند و باعث بیماری نمی‌شوند)، که در همبرگر خام / گوشت گاو، اسفناج یا سرکه غیر پاستوریزه یافت می‌شوند؛ باعث اسهال خونی می‌شود و ممکن است منجر به سندرم همولیتیک اورمیک شوند.
  • کلاستریدیوم دیفیسیل: ممکن است به عنوان بخشی از فلور طبیعی شناخته شود، اما استفاده گسترده از آنتی بیوتیک‌ها می‌تواند منجر به رشد بیش از حد این باکتری‌ها شود. فرآیندهای تولید کننده سم می‌توانند اسهال و سایر عوارض جدی را ایجاد کنند. اگر این باکتری‌ها مشکوک به علت باشند، آزمایش‌های جداگانه‌ای برای تشخیص سی دیفیسیل تولید کننده سم انجام خواهد شد.

نمونه‌های دیگری از علل کم شیوع‌تر عبارتند از:

  • اروموناس
  • پلزیوموناس
  • یرسینیا انتروکولیتیکا
  • ویبریو کلرا و سایر گونه‌های ویبریو

نتایج کشت‌های مدفوع که معمولا به صورت منفی گزارش می‌شوند نشان دهنده این واقعیت است که کشت مدفوع برای وجود شایع‌ترین پاتوژن‌ها در فواصل مختلف مورد بررسی قرار گرفت و هیچ یک از آن‌ها یافت نشد (جدایی ناپذیر). گزارش ممکن است بیان کند که: "هیچ کمپیلوباکتری جدا نشده است"، "هیچ سالمونلا و یا شیگلا جدا نشده" و غیره

اگر کشت برای پاتوژن‌های اصلی منفی باشد، احتمال دارد علائم و نشانه‌های فرد به خاطر علل دیگر یا به دلیل یک پاتوژن کم شیوع‌تر باشد. همچنین ممکن است که باکتری‌های بیماری‌زا در دستگاه گوارش وجود داشته باشند، اما میزان آن‌ها در نمونه‌های مدفوع خاص آنقدر کم باشد که تشخیص داده نشوند. اگر یک پزشک مشکوک شود که این مورد وجود دارد و علائم همچنان ادامه یابد، کشت مدفوع روی نمونه دیگری ممکن است انجام داده شود و / یا سایر آزمایشات ادامه می‌یابد.

سوالات متداول در زمینه آزمایش کشت مدفوع


نمونه لازم برای آزمایش چگونه جمع آوری می‌شود؟

یک نمونه مدفوع تازه در یک ظرف تمیز جمع آوری می‌شود. نمونه مدفوع نباید با ادرار یا آب آلوده شود. پس از جمع آوری، مدفوع باید ظرف دو ساعت پس از جمع آوری به آزمایشگاه منتقل شود یا باید به یک بطری حاوی نگهدارنده منتقل شود و در اسرع وقت به آزمایشگاه فرستاده شود. برای نوزادان، نمونه مدفوع معمولا با سواب رکتوم جمع آوری می‌شود.

آیا آمادگی برای آزمایش لازم است تا از کیفیت نمونه اطمینان حاصل شود؟

هیچ آمادگی برای آزمایش مورد نیاز نیست.

آیا نکته دیگری وجود دارد که باید در مورد آزمایش بدانم؟

عفونت‌های ناشی از باکتریایی‌های بیماری‌زای موجود در دستگاه گوارش و باکتری‌هایی که باعث ایجاد عوارض می‌شوند می‌توانند با آنتی بیوتیک درمان شوند، اما موارد بسیار بدون علائم بهتر است بدون درمان رها شوند. افراد دارای سیستم ایمنی سالم معمولا در عرض یک هفته یا بیشتر به خودی خود بهبود می‌یابند. به این افراد آموزش داده می‌شود که چگونه از گسترش عفونت جلوگیری کنند و برای رفع علائمی مانند کم آبی بدن تحت درمان و نظارت قرار می‌گیرند.

اسهال مسافران به طور معمول توسط اشرشیا کولی تولید کننده سم ایجاد می‌شود که علت اصلی عفونت اسهال باکتریایی در بین مسافران به آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین است. با این حال، این گونه‌های  E. coli، متفاوت از انواع E.coli تولید کننده سم شیگا (O157: H7) هستند که می‌تواند سبب بروز سندرم همولیتیک اورمیک شود.

برای جلوگیری از عفونت باکتریایی دستگاه گوارش چه کارهایی می‌توان انجام داد؟

بهترین کارهایی که باید انجام دهید این است که آب یا غذایی که ممکن است آلوده باشد، مصرف نکنید و نکات بهداشتی مناسب از جمله شستشوی کامل و مکرر دست‌ها را رعایت کنید. غذاهایی که ممکن است آلوده باشند، مانند گوشت و تخم مرغ خام، باید کاملا پخته شوند. غذاهای پخته شده و غذاهایی که به صورت خام سرو می‌شوند نباید با سطوح آلوده تماس پیدا کنند. هنگامی که به کشورهای در حال توسعه سفر می‌کنید؛ بهتر است تنها از آب‌های داخل بطری، نوشابه‌ها و غذاهای داغ پخته شده استفاده کنید. از میوه‌ها و سبزیجات تازه اجتناب کنید، تنها از میوه‌هایی استفاده کنید که می‌توانید پوست آن را بگیرید. از محصولات لبنی غیر پاستوریزه اجتناب کنید. غذاهای دست فروشان خیابانی به طور کلی امن نیست. اگر فردی در خانواده شما دارای عفونتی است که باعث اسهال می‌شود، شستشوی دقیق دست‌های تمام اعضای خانواده پیشنهاد می‌شود و فرد آلوده نباید غذا یا نوشیدنی برای دیگران آماده کند تا زمانی که عفونت از بین برود.