تست تشخیص کبد چرب با آزمایش خون و آنزیم کبدی و درمان کبدچرب

تست--تشخیص-کبد-چرب

بیماری کبد چرب غیرالکلی، اصطلاحی جامع برای طیف گسترده‌ای از بیماری‌های کبدی است که افرادی دچار آن می‌شوند که الکل مصرف نمی‌کنند. همان‌طور که از نام آن معلوم است، مشخصه‌ی اصلی بیماری متابولیک کبد چرب، ذخیره‌ی فراوان چربی در سلول‌های کبدی می‌باشد. استئاتوهپاتیت غیرالکلی، نوعی جدی از این بیماری است که مشخصه‌ی آن التهاب کبدی است که ممکن است باعث ایجاد جای زخم و جراحی شود و یک آسیب بازگشت‌ناپذیری در کبد پیشرفت کند. این آسیب به آسیب ناشی از مصرف بیش‌ازحد الکل شباهت دارد. در شدیدترین وضعیت، استئاتوهپاتیت غیرالکلی می‌تواند به سیروز و نارسایی کبدی ختم شود. بیماری کبد چرب غیرالکلی در همه‌ی گروه‌های سنی رخ می‌دهد، خصوصاً در افرادی در سنین ۴۰ و ۵۰ سال و کسانی که به خاطر عوامل خطری مانند چاقی و دیابت نوع دوم، درخطر ابتلا به بیماری‌های قلبی هستند. این بیماری همچنین رابطه‌ی بسیار نزدیکی با سندروم متابولیک دارد، این سندروم به دسته‌ای از ناهنجاری‌ها گفته می‌شود که شامل افزایش غیرعادی چربی، ناتوانی در استفاده از هورمون انسولین، فشارخون بالا و تری گلیسیرید بالا در خون (نوعی چربی) می‌شود.

کبد چرب یکی از بیماری‌های شایع کبدی است که از انباشته شدن چربی در سلول‌‏های این ناحیه ایجاد می‌شود. تجمع این چربی‌ها منجر به التهاب و مشکلات کبد می‌شود. درواقع به‌طور طبیعی مقداری چربی در کبد وجود دارد اما درصورتی‌که این میزان به بیش از ۵ تا ۱۲ درصد وزن کبد برسد، فرد به بیماری کبد چرب مبتلا شده است. در چنین شرایطی بیمار باید منتظر عواقب وخیم آن باشد. برای تشخیص قطعی بیماری و پیشگیری از بروز مشکلات و عوارض ناشی از آن پزشک آزمایش‌های مربوط به کبد چرب مانند آزمایش خون و آزمایش‌های آنزیمی کبدی تجویز می‌کند. آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی زمرد با استفاده از امکانات مدرن خود آزمایش تشخیص کبد چرب مانند آزمایش CBC، آنزیم‌های کبدی و تست‌های مربوط به دیابت و بیماری سلیاک را به بیماران ارائه می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و تعیین وقت جهت انجام آزمایش‌های کبد چرب می‌توانید با شماره‌های 02126702134 و 02126711751 و 02126711749  تماس بگیرید.


انواع کبد چرب


بیماری کبد چرب غیرالکلی

بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) وقتی بروز می‌کند که کبد برای شکستن سلول‌های چربی دچار مشکل می‌شود و درنتیجه این چربی‌ها در بافت کبد انباشته می‌شوند. علت بروز این بیماری، مصرف الکل نیست، NAFL وقتی تشخیص داده می‌شود که بیش از ۱۰ درصد کبد چرب باشد.

بیماری کبد چرب الکلی

بیماری کبد چرب الکلی، اولین مرحله‌ی بیماری کبدی در ارتباط با مصرف الکل می‌باشد. مصرف بیش‌ازحد الکل به کبد آسیب می‌زند و درنتیجه کبد دیگر قادر به شکستن سلول‌های چربی نخواهد بود. پرهیز از مصرف الکل می‌تواند موجب کاهش چربی در کبد شود. در طی شش هفته پرهیز از مصرف الکل، چربی از بین خواهد رفت. اگرچه، اگر مصرف بیش‌ازحد الکل همچنان ادامه داشته باشد، ممکن است فرد دچار سیروز (آسیب بافتی) شود.

مراحل (گریدهای) این بیماری


همان‌طور که قبلاً گفته شد، کبد چرب خود یک وضعیت بحرانی نیست، مراحل پیشرفت آن به درجات یا گریدهای مختلفی تقسیم می‌شوند:

  • گرید ۱
  • گرید ۲
  • گرید ۳

گریدهای ۱ و ۲ کبد چرب را می‌توان با داروهای مناسبی کنترل کرد.

آیا چاقی و دیابت باعث بروز کبد چرب می‌شود؟


متخصصان و کارشناسان هنوز به اطلاعات دقیقی درباره دلیل انباشتگی چربی در کبد برخی افراد دست نیافته‌اند. همچنین اطلاعات اندکی درباره‌ی اینکه چرا کبد چرب موجب التهاب کبد و درنتیجه بروز سیروز می‌شود، وجود دارد. بیماری کبد چرب غیرالکلی و استئاتوهپاتیت غیرالکلی هر دو با عوامل زیر در ارتباط هستند:

  • اضافه‌وزن یا چاقی
  • مقاومت در برابر انسولین که درنتیجه سلول‌های بدن شما در واکنش به هورمون انسولین، قند خون را بالا نمی‌برند.
  • بالا بودن قند خون که نشانه‌ای از پیش دیابت یا دیابت نوع ۲ می‌باشد.
  • بالا بودن میزان چربی، خصوصاً تری گلیسیرید، در خون

این مشکلات و شرایطی که در وضعیت سلامتی فرد به وجود می‌آیند، به انباشته شدن چربی در کبد کمک خواهند کرد. در برخی افراد، این چربی اضافی مانند یک ماده‌ی سمی برای سلول‌های بدی عمل خواهد کرد که باعث التهاب کبد و بروز استئاتوهپاتیت غیرالکلی خواهد شد و منجر به ایجاد بافت‌های آسیب‌دیده و زخمی (فیبروز) در کبد می‌شود.

علائم و نشانه‌های این بیماری


بیماری کبد چرب غیرالکلی معمولاً هیچ علائم و نشانه‌ای را با خود به همراه ندارد. اگر این بیماری دارای علائمی باشد، این علائم ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • بزرگ شدن کبد
  • خستگی و سستی
  • درد در سمت راست بالای شکم

علائم و نشانه‌های احتمالی استئاتوهپاتیت غیرالکلی و سیروز (آسیب پیشرفته کبدی) عبارتند از:

  • ورم شکم (آسیب یا جمع شدن مایع در شکم)
  • بزرگ شدن عروق و رگ‌های خونی درست در زیر سطح پوست
  • بزرگ شدن سینه در مردان
  • قرمز شدن کف دست‌ها
  • بزرگ شدن طحال
  • زرد شدن پوست صورت و چشم‌ها (یرقان و زردی)

در صورت ادامه یافتن علائم و نشانه که باعث نگرانی‌تان شده‌اند، حتماً به یک متخصص مراجعه کنید.

عوامل خطر


بیماری‌ها و مشکلات بسیار مختلفی می‌توانند موجب افزایش خطر ابتلا به بیکاری کبد چرب غیرالکلی شوند، ازجمله:

  • کلسترول بالا
  • سطوح بالای تری گلیسیرید در خون
  • سندروم متابولیک
  • چاقی مفرط، خصوصاً وقتی چربی در شکم انباشته می‌شود.
  • سندروم تخمدان پل کیستیک
  • آپنه‌ی خواب
  • دیابت نوع ۲
  • کم‌کاری تیروئید (hypothyroidism)
  • کم‌کاری غده‌ی هیپوفیز (hypopituitarism)

خطر ابتلا به استئاتوهپاتیت غیرالکلی در این گروه از افراد بیشتر است:

  • افراد مسن‌تر
  • افراد مبتلابه دیابت
  • افرادی که چربی بدنی‌شان در شکم متمرکز و انباشته‌شده است.

بدون انجام آزمایش‌ها و معایناتی نمی‌توان بیماری کبد چرب غیرالکلی را از استئاتوهپاتیت غیرالکلی تشخیص داد.

آیا کبد چرب باعث سرطان کبد می‌شود؟


آیا-کبد-چرب-باعث-سرطان-کبد-می‌شود؟مشکل اصلی بیماری کبد چرب غیرالکلی و استئاتوهپاتیت غیرالکلی، سیروز که شامل جای زخم (فیبروز) در کبد در مرحله‌ی نهایی می‌شود. سیروز در واکنش به آسیب کبد، مانند التهاب در استئاتوهپاتیت غیرالکلی، بروز می‌کند. وقتی کبد برای کاهش التهاب تلاش می‌کند، نواحی از جای زخم (فیبروز) را باقی می‌گذارد. وقتی التهاب ادامه پیدا می‌کند، فیبروز گسترش می‌یابد و بافت‌های بیشتری از کبد را در بر می گیرد. اگر این روند پیشرفت آسیب متوقف و درمان نشود، سیروز می‌تواند منجر به بروز مشکلات زیر گردد:

  • انباشتگی مایع در شکم (آسیت یا آماس شکم)
  • ورم و آماس رگ‌ها در مری (واریس مری) که می‌تواند پاره شود و خونریزی کند.
  • منگی، سرگیجه و اختلال در تکلم (انسفالوپاتی کبدی)
  • سرطان کبد
  • نارسایی کبدی پیشرفته که به معنای متوقف شدن عملکرد کبد می‌باشد.

حدود ۲۰ درصد از افراد مبتلابه استئاتوهپاتیت غیرالکلی تا ابتلا به سیروز پیشروی خواهند کرد.

آزمایش‌ها و تست‌های کبد چرب


ازآنجایی‌که بیماری کبد چرب در اکثر موارد علائم و نشانه‌هایی را بروز نمی‌دهد، معمولاً هنگامی متوجه آن می‌شوند که آزمایش‌هایی برای دلایل و بیماری‌هایی دیگری در کبد انجام می‌گیرند. این تشخیص می‌تواند هنگامی صورت بگیرد که کبد در تصویر سونوگرافی به صورتی غیر نرمال مشاهده شود و یا اگر آزمایش آنزیم کبدی‌تان غیرعادی باشد. آزمایش‌هایی که برای تشخیص دقیق بیماری و شدت آن انجام می‌گیرند، عبارتند از:

آزمایش خون

آزمایش-خون

آزمایش‌های خون برای تشخیص و تست کبد چرب:

روش‌های تصویربرداری

روش‌های تشخیصی تصویری که برای تشخیص بیماری کبد چرب غیرالکلی مورداستفاده قرار می‌گیرند، عبارتند از:

  • سونوگرافی معمولی که اغلب اولین معاینه برای بیماری کبدی مشکوک می‌باشد.
  • سی‌تی‌اسکن (CT SCAN) یا ام آر آی (MRI) از شکم. این تکنیک‌ها قادر به تشخیص و تمایز بین استئاتوهپاتیت غیرالکلی از بیماری کبد چرب غیرالکلی نیستند اما همچنان می‌توانند مورداستفاده قرار بگیرند.
  • الاستوگرافی گذرا، یک شکل ارتقا یافته‌ای از سونوگرافی است که میزان سفتی کبد را اندازه‌گیری می‌کند. سفتی کبد نشان‌دهنده وجود فیبروز یا جای جراحت در کبد می‌باشد.
  • الاستوگرافی رزونانس مغناطیسی، ترکیبی از تصویربرداری رزونانس مغناطیسی با الگوهای شکل‌گرفته با امواج صوتی خارج‌شده از کبد می‌باشد که تصویری از کبد را ایجاد می‌کنند که درجه‌ی سفتی کبد و درنتیجه وجود فیبروز یا جای جراحت را در کبد نمایش می‌دهد.

آزمایش بافت کبدی

آزمایش-بافت-کبدیاگر پزشکتان از طریق آزمایش‌های دیگر به نتایج قطعی دست نیابد می‌تواند عملی را برای برداشتن نمونه‌ای از بافت کبدتان انجام دهد (بیوپسی کبد). این نمونه‌ی بافتی در آزمایشگاه مورد آزمایش و بررسی قرار می‌گیرد تا علائمی از التهاب و جراحت را در آن جستجو کنند. یک عمل بیوپسی کبد ممکن است برای برخی از بیماران دردناک باشد و خطرات بسیار کمی نیز با خود به همراه دارد که پزشک آن‌ها را به‌طور مفصل برای شما توضیح خواهد داد. این عمل با استفاده از یک سوزن انجام می‌شود که از طریق دیواره‌ی شکم وارد کبد می‌شود.

درمان بیماری کبد چرب


اولین مرحله‌ی درمان برای کبد چری معمولاً کاهش وزن از طریق رژیم غذایی سالم و ورزش می‌باشد. کاهش وزن می‌تواند عوامل و مشکلاتی را که در بروز بیماری کبد چرب غیرالکلی نقش داشته‌اند مورد هدف قرار دهد. کاهش وزن ایده‌آل برای این منظور، کاهش ۱۰ درصد از وزن بدن می‌باشد، اما اگر حتی در آغاز کاهش وزنتان، کاهشی ۳ تا ۵ درصد داشته باشید می‌توانید عملاً بهبود عوامل بیماری‌زای این بیماری را به‌خوبی مشاهده کنید. برای کسانی که نیاز به کاهش وزن بسیار قابل‌توجهی دارند، جراحی برای لاغری و کاهش چربی نیز می‌تواند انجام بگیرد. ممکن است برای کمک به مصونیت شما از ابتلا به ویروس‌هایی که ممکن است سبب آسیب‌های بیشتری به کبد شوند، پزشک به شما توصیه کند که واکسن هپاتیت A و B دریافت کنید. افراد مبتلابه سیروز ناشی از استئاتوهپاتیت غیرالکلی ممکن است تحت عمل جراحی پیوند کبد قرار بگیرند. نتایج پیوند کبد در میان این بیماران بسیار خوب خواهد بود.

تغییر سبک زندگی و درمان‌های خانگی

تغییر-سبک-زندگی-برای-کبد-چرب

با کمک پزشک می‌توانید کارهایی را برای کنترل بیماری کبد چرب غیرالکلی‌تان انجام دهید. می‌توانید:

  • کاهش وزن: اگر دچار اضافه‌وزن یا چاقی مفرط هستید، برای کاهش وزن باید مقدار کالری دریافتی روزانه‌تان را کاهش و فعالیت بدنی‌تان را افزایش دهید. کاهش مقدار کالری دریافتی کلی کاهش وزن و کنترل این بیماری می‌باشد. اگر در گذشته سعی در کاهش وزنتان داشته‌اید ولی موفق نبوده‌اید، از پزشکتان بخواهید تا به شما کمک کند.
  • رژیم غذایی مناسبی را در نظر بگیرید: رژیم غذایی مناسبی را انتخاب کنید که سرشار از میوه‌ها، سبزی‌ها و حبوبات و دانه‌ها باشد و مراقب کل کالری‌های دریافتی‌تان باشید.
  • ورزش و فعالیت بدنی بیشتر داشته باشید: روزانه (بیشتر روزهای هفته) حداقل ۳۰ دقیقه ورزش کنید. اگر در تلاش برای کاهش وزن خود هستید، بهتر است بیشتر ورزش کنید، اما اگر هنوز برنامه‌ی ورزشی منظمی ندارید، با اجازه از پزشکتان می‌تواند آن را به‌آرامی شروع کند.
  • دیابتتان را کنترل کنید: برای ثابت نگه‌داشتن دیابت و میزان قند خونتان، از توصیه‌های پزشکتان پیروی کنید. داروهایتان را طبق دستور پزشک مصرف کنید و قند خونتان را به‌دقت چک کنید.
  • میزان کلسترول خونتان را کاهش دهید: یک رژم غذایی سالم، تمرین ورزشی و دارو می‌توانند به کنترل میزان کلسترول و تری گلیسیرید موجود در خونتان کمک کند و آن‌ها را در سطحی مناسب ثابت نگه دارد.
  • از کبدتان مراقبت کنید: از چیزهایی که فشار زیادی روی کبد وارد می‌کنند اجتناب کنید به مثال از مصرف الکل پرهیز کنید. داروهای تجویزشده و داروهای بدون نسخه‌ی داروخانه‌ای طبق دستورالعمل مصرف کنید. قبل از استفاده از داروهای گیاهی حتماً با پزشک خود مشورت کنید زیرا همه‌ی داروهای گیاهی مناسب و بی‌خطر نیستند.

داروهای جایگزین

داروهای-جایگزین-کبد-چرب

هیچ درمان جایگزینی برای درمان بیماری کبد چرب به اثبات نرسیده است، اما محققان در حال مطالعه درباره‌ی میزان تأثیر برخی ترکیبات طبیعی روی این بیماری هستند، ترکیباتی مانند:

  • ویتامین E: در مباحث تئوریکی، ویتامین E و ویتامین‌های دیگر بنام انتی اکسیدان‌ها می‌توانند با کاهش یا برطرف کردن آسیب ناشی از التهاب، به محافظت از کبد کمک کنند، اما برای اثبات این موضوع، به مطالعات بیشتری نیاز است. برخی شواهد حاکی از آن است که مکمل‌های ویتامین E می‌توانند برای افراد مبتلابه آسیب کبدی ناشی از بیماری کبد چرب غیرالکلی تأثیراتی داشته باشند، اما ویتامین E تاکنون با خطر افزایش مرگ در مردان و خطر افزایش سرطان پروستات ارتباط داشته است.
  • قهوه: در مطالعاتی که روی افراد مبتلا به کبد چرب انجام‌گرفته است، کسانی که قهوه می‌خورند دچار آسیب کبدی کمتری نسبت به کسانی می‌شوند که قهوه به مقدار کم یا اصلاً مصرف نمی‌کنند. اطلاعات دقیقی درباره‌ی تأثیری که قهوه می‌تواند روی آسیب کبدی داشته باشد و یا چه مقدار قهوه باید مصرف شود تا روی آسیب‌های کبدی تأثیرگذار باشد، وجود ندارد. اگر قهوه می‌خورید، نوشیدن قهوه در صبح می‌تواند احساس بهتری به شما بدهد، اما اگر قهوه نمی‌خورید، این موضوع نمی‌تواند دلیل خوبی برای شروع استفاده از آن باشد. می‌توانید با پزشک خود درباره‌ی مزایای بالقوه‌ی قهوه و تأثیر روی این بیماری صحبت کنید.

پیشگیری


برای کاهش خطر ابتلا به بیماری کبد چرب غیرالکلی می‌تواند نکات زیر را رعایت کنید:

  • یک رژیم غذایی سالم داشته باشید: رژیم غذایی بر پایه‌ی گیاهان داشته باشید که سرشار از میوه‌ها، سبزی‌ها، حبوبات و دانه‌ها و چربی‌های سالم باشد.
  • وزنتان را در میزانی مناسب حفظ کنید: اگر اضافه‌وزن یا چاقی مفرط دارید، باید مقدار کالری دریافتی‌تان روزانه‌تان را کاهش دهید و بیشتر ورزش کنید. اگر وزن نرمال و سالمی دارید، با انتخاب یک رژیم غذایی سالم و ورزش، آن را در همان مقدار حفظ کنید.
  • ورزش کنید: بیشتر روزهای هفته را ورزش کنید.