تشخیص بیماری تب مالت (حصبه) با آزمایش ادرار و سرم خون و آزمایش ویدال

تب-مالت

تب تیفوئید(حصبه) با باکتری‌های سالمونلا تیفی ایجاد می‌شود. تب تیفو در کشورهای صنعتی بسیار نادر است. با این حال، این هنوز یک خطر جدی برای سلامت در کشورهای در حال توسعه و به ویژه برای کودکان باقی مانده است. تب تیفوئید از طریق غذاها و آب آلوده پخش می‌شود و یا از طریق تماس نزدیک با کسی که آلوده شده است. نشانه‌ها و علائم معمولا شامل تب بالا، سردرد، درد شکمی و یا یبوست یا اسهال است. اکثر افراد مبتلا به تب تیفو در طی چند روز از شروع درمان با آنتی بیوتیک احساس بهبود می‌کنند، اگر چه تعداد کمی از آنها ممکن است از عوارض جان خود را از دست بدهند. واکسن‌های تب تیفوئید در دسترس هستند، اما آنها فقط تا حدی مؤثر هستند. واکسن‌ها معمولا برای افرادی که ممکن است در معرض این بیماری قرار بگیرند یا به مناطقی سفر کنند که تب تیفوئید آنجا شایع باشد رزرو می‌شود.

تب تیفوئید(حصبه) یک بیماری حاد است که همراه با تب بوسیله باکتری تیفی از نوع سروتوی سالمونلا انتریکا است. همچنین می‌تواند ناشی از سالمونلا پاراتیفی(شبه حصبه)، یک باکتری مرتبط است که معمولا باعث بیماری با شدت کمتری می‌شود. باکتری‌ها در آب یا غذا توسط یک حامل انسانی ذخیره می‌شوند و سپس به دیگران در این محدوده گسترش می‌یابند. روش خوب برای تشخیص این بیماری آزمایش ویدال است. تشخیص آزمايشگاهی تب روده شامل کشت خون، کشت مدفوعی و آزمايش سرولوژيک است. آزمایش ویدال یک آزمایش معمول آگلوتیناسیون است که در تشخیص سرولوژی تب ورم مفاصل استفاده می‌شود.

آزمایشگاه آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی زمرد با استفاده از امکانات مدرن خود آزمایش‌های مربوط یه تشخیص حصبه یا تب تیفوئید مانند تست ویدال را به بیماران ارائه می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و تعیین وقت جهت انجام آزمایش تشخیص حصبه می‌توانید با شماره‌های02126702134 و 02126711751 و 02126711749 تماس بگیرید.

 علل تب تیفوئید


تب مالت توسط باکتریهای سرطانی به نام سالمونلاتیفی ایجاد می‌شود. گرچه، سالمونلاتیفی و باکتری مسئول سالمونلوز، یک عفونت جدی روده‌ای،و با یگدیگر مرتبط هستند اما یکسان نیستند.

مسیر انتقال مدفوع –دهان

باکتری‌هایی که باعث ایجاد تب تیفوئید می‌شوند، از طریق مواد غذایی یا آب آلوده پخش می‌شوند و گاهی اوقات هم از طریق تماس مستقیم با فردی که آلوده شده است. در کشورهای در حال توسعه، که در آن تب مالت بومی است، اغلب موارد به علت آب آشامیدنی آلوده و عدم رعایت بهداشت و درمان به طور ناقص است. اکثریت مردم در کشورهای صنعتی، باکتری‌های حصبه را در هنگام سفر و از طریق دهان یا مدفوع به دیگران منتقل می‌کنند. این بدان معنی است که سالمونلاتیفی گاهی در مدفوع و در ادرار افراد آلوده منتقل می‌شود. شما می‌توانید از بروز این عفونت جلوگیری کنید اما اگر شما غذای فردی که مبتلا به تب تیفوئید است و پس از استفاده از توالت به دقت دست‌هایش را نشسته باشد را بخورید ممکن به این عفونت مبتلا شوید. همچنین ممکن است با آب آشامیدنی آلوده به باکتری آلوده شوید.

حامل تیفوئید

حتی پس از درمان با آنتی بیوتیک، تعداد کمی از افرادی که از این بیماری بهبود پیدا کرده‌اند، بازهم باکتری‌ها را تا سالیان سال در کیسه صفرا یا روده با خود همراه دارند. این افراد که حامل‌های مزمن نامیده می‌شوند، باکتری‌ها را در مدفوع خود نگه می‌دارند و گرچه دیگر علائم و نشانه‌های این بیماری را ندارند اما می‌توانند دیگران را آلوده کنند.

علائم


نشانه‌ها و علائم احتمالا به تدریج بیشتر می‌شوند، اغلب یک تا سه هفته پس از قرار گرفتن در معرض این بیماری ظاهر می‌شوند.

بیماری زودرس

به محض این که نشانه‌ها و علائم ظاهر می‌شوند، احتمالا به تجربه خواهید دید که:

  • تب کم شروع می‌شود و به صورت روزانه افزایش می‌یابد، احتمالا به بالای ۱۰۴٫۹ فارنهایت و (۴۰٫۵ C) می‌رسد.
  • سردرد
  • ضعف و خستگی
  • دردهای عضلانی
  • تعریق
  • سرفه خشک
  • از دست دادن اشتها و کاهش وزن
  • درد شکمی
  • اسهال یا یبوست
  • خارش
  • شکم متورم شده

بیماری همراه با تاخیر

اگر درمان نکنید، ممکن است:

  • دچار هذیان گویی شوید.
  • بدون حرکت با چشمان نیمه بسته دراز بکشید این حالتی است که با عنوان بیماری حصبه شناخته می‌شود.

علاوه بر این، عوارضی که زندگی شما را به خطر می‌اندازد اغلب در این زمان گسترش می‌یابد. در برخی از افراد علائم و نشانه‌ها ممکن است دو هفته پس از اینکه تب کاهش یافت بازگردد.

چه زمان به دکتر مراجعه کنید؟

اگر پس از بازگشت به خانه علائم و نشانه‌ها بیشتر شد، با پزشک مشورت کنید با پزشکی که دائما مسافرت بین المللی می‌رود یا روی بیماری‌های عفونی به طور تخصصی کار می‌کند. ممکن است یک متخصص بتواند بیماری شما را سریعتر تشخیص دهد و درمان کند تا پزشک دیگری که با این زمینه آشنا نیست.

عوامل خطر


تب تیفوئید یک تهدید جدی در سرتاسر جهان است (به ویژه در کشورهای در حال توسعه) که در هر سال حدود ۲۶ میلیون و یا بیشتر افراد به آن مبتلا می‌شوند. این بیماری در هند، آسیای جنوب شرقی، آفریقا، آمریکای جنوبی و بسیاری از مناطق دیگر شایعتر است. در سراسر جهان، کودکان در معرض بیشترین خطر ابتلا به این بیماری هستند، اگر چه معمولا علائم خفیف‌تری نسبت به بزرگسالان دارند. اگر در کشوری زندگی می‌کنید که در آن حصبه نادر است، شما در معرض خطر بیشتری هستید اگر شما:

  • در مناطقی که تب تیفوئید شایع است کار می‌کنید یا به آنجا سفر می‌کنید.
  • به عنوان یک میکروب شناس بالینی با باکتری سالمونلاتیفی کار می‌کنید.
  • تماس نزدیک با کسی که آلوده شده است یا به تازگی مبتلا به تب تیفو شده باشد.
  • آب آشامیدنی را با فاضلاب‌هایی که حاوی سالمونلاتیفی است، بخورید.

عوارض این بیماری


خونریزی روده یا سوراخ شدن آن

جدی‌ترین عوارض تب تیفوئید (خونریزی روده یا سوراخ‌ها (پارگی) در روده) ممکن است در هفته سوم بیماری ایجاد شود. روده‌ی سوراخ شده هنگامی اتفاق می‌افتد که روده کوچک یا روده بزرگ یک سوراخ شود، این باعث می‌شود محتویات روده به داخل حفره شکم شما نشت کند و علائم و نشانه‌هایی مانند درد شدید شکم، تهوع، استفراغ و عفونت خون (سپسیس) ایجاد شود. این عوارض زندگی انسان را به خطر می‌اندازد مستلزم مراقبت پزشکی فوری است.

عوارض دیگری که کمتر رایج هستند

دیگر عوارض احتمالی عبارتند از:

  • التهاب عضله قلب (میوکاردیت)
  • التهاب پوشش داخلی قلب و دریچه‌ها (اندوکاردیت)
  • ذات الریه
  • التهاب لوزالمعده (پانکراتیت)
  • عفونتهای کلیه یا مثانه
  • عفونت و التهاب غشاء و مایعات اطراف مغز و نخاع (مننژیت)
  • مشکلات روانپزشکی، مانند هذیان‌گویی، توهم و روان‌پریشی پارانوئیدی

با درمان سریع، تقریبا همه افراد در کشورهای صنعتی از تب تیفوئید بهبود پیدا می‌کنند. اگر درمان صورت نگیرد ممکن است برخی افراد از عواقب بیماری جان خود را از دست بدهند.

تشخیص تب حصبه


شرح حال پزشکی و سابقه مسافرت

پزشک شما ممکن است با توجه به علائم و شرح حال پزشکی و سابقه مسافرت شما مشکوک به تب تیفوئید شود. اما تشخیص معمولا با شناسایی سالمونلاتیفی در کشت میکروب شما در آزمایشگاه تایید می‌شود.

آزمایش ویدال

موجب تب روده (تیفوئید و پاراتیفوئید) در انسان می‌شوند. A، B و C سالمونلا تیفی و سالمونلا پاراتیفی. بیماران مبتلا به سالمونلا تولید آنتی بادی علیه آنتی ژن‌های ارگانیسم می‌کنند. آنتی‌بادی‌ها در سرم در واکنش با ارگانیسم سالمونلا به سوسپانسیون باکتری‌هایی که آنتی ژن‌های همولوگ را حمل می‌کنند,می‌چسبند . این اصل و اساس آزمون ویدال است. ارگانیزم‌هایی که موجب تب روده می‌شوند، دارای دو آنتی ژن اصلی یعنی آنتی ژن‌های سوماتیک(O)  و آنتی ژن فلاژله (H) همراه با آنتی ژن سطحی دیگر Vi، هستند. در طی عفونت با باسیل‌های تیفوئید یا پاراتیفو، آنتی بادی در برابر آنتی ژن فلاژله سالموناتیفی(H)، سالمونا پاراتیفی A (AH)، سالموناپاراتیفیB  (BH) و آنتی ژن سوماتیک از سالموناتیفی (O) معمولا ۶ روز پس از شروع عفونت در خون قابل تشخیص هستند. به ویژه آنتی ژن‌هایی که از ارگانیسم تهیه می‌شوند با سرم بیمار مخلوط می‌شوند تا وجود آنتی بادی‌ها را تشخیص دهند. نتیجه مثبت با وجود آگلوتینین مشخص می‌شود. عدم وجود آگلوتیناسیون نتیجه منفی را نشان می‌دهد. آنتی ژن‌های پاراتیفوئید O به دلیل واکنش متقاطع با آنتی ژن تیفوئیدی O استفاده نمی‌شوند. اگر آگلوتیناسیون با آنتی ژن O وجود داشتند،این برای سالمونلا تیفی مثبت تلقی می‌شود. اگر آگلوتیناسیون در آنتی ژن A یا B وجود داشته باشد، برای سالموناپاراتیفی مثبت تلقی می‌شود. آگلوتیناسیون در همه موارد آنتی ژن‌ها مانند O، A و B در آنتی ژن H یافت می‌شود.

روش آزمایش تست ویدال

آزمون اسلاید کیفی

آزمون اسلاید کمی

آزمون لوله کمی

  •  تمام واکنشگرها را در دمای اتاق قرار دهید و خوب مخلوط کنید
  • یک قطره نمونه آزمایش (۲۵ میکرو لیتر)رابه هر دور واکنش که برچسب [O],[H] [AH]و[BH] دارد طبق محلول آنتی ژن داده شده
    ,اضافه کنید
  • یک قطره کنترل مثبت (µl۲۵)را به دور [PC]اضافه کنید و یک قطره کنترل منفی را به دور واکنش[NC] اضافه کنید
  • محلول آنتی ژن سالمونلاتیفی[O] سالمونلا تیفی[H] سالمونلا پاراتیفی[AH] سالمونلا پاراتیفی [BH] را به دورهای
    [BH][AH][H][O] به ترتیبی که نمونه‌های آزمایش اضافه شده
    است,اضافه کنید.
  •  با استفاده از چوب اپلیکاتور کاملا مخلوط کنید و به آرامی اسلاید را بچرخانید.
  •  آگلوتیناسیون را مشاهده کنید.
  • تمام واکنشگرها را در دمای اتاق قرار دهید و خوب مخلوط کنید
  • یک قطره سالین را در دور واکنش اول قرار دهید و سپس ۵، ۱۰،
    ۲۰، ۴۰، ۸۰ ولت نمونه آزمایش را در دورهای باقی مانده قرار دهید.
  •  یک قطره از آنتی ژن را اضافه کنید که نشانگر آگلوتییناسیون با نمونه آزمایش در روش غربالگری (کیفی) به هر دور باشد.
  • محتویات هردور را با استفاده از چوب اپلیکاتور مخلوط کرده و به آرامی اسلاید را بچرخانید.
  •  آگلوتیناسیون را مشاهده کنید.
  • تمام واکنشگرها را در دمای اتاق قرار دهید و خوب مخلوط کنید
  •  ۴مجموعه لوله آزمایشگاهی برای آنتی ژن فردی آماده کنید. هر
    مجموعه شامل ۱-۸ لوله است
  •  ۱٫۹ میلی لیتر از ۰٫۸۵ درصد سالین استریل.به لوله شماره ۱
    از هر مجموعه آنتی ژن اضافه کنید.
  • برای لوله ۲-۸ از تمام مجموعه ها ۱ میلی لیتر سرم
    فیزیولوژیکی اضافه کنید.
  •  از تمام مجموعه‌ها به لوله شماره ۱ ,۰٫۱ میلی لیتر نمونه آزمایش را اضافه کنید و به خوبی مخلوط کنید و تست کنید
  •  ۱میلی لیتر نمونه سرم رقیق شده را از لوله شماره ۱ به لوله
    شماره ۲ انتقال دهید و به خوبی مخلوط کنید
  •  ۱میلی لیتر نمونه سرم رقیق شده را از لوله شماره ۲ به لوله
    شماره ۳ انتقال دهید و به خوبی مخلوط کنید. این رقیق کردن تا
    لوله شماره ۷ در هر مجموعه آنتی ژن ادامه می‌یابد
  •  ۱میلی لیتر از سرم رقیق شده از لوله شماره۷ از هر مجموعه را
    دور بریزید.
  •  بنابراین،رقیق کردن نمونه سرم از لوله ۱ تا ۷ به ترتیب در
    هر مجموعه آنتی ژن ۱:۲۰, ۱:۴۰,۱:۸۰, ۱:۱۶۰, ۱: ۳۲۰, ۱:۶۴۰, ۱:
    ۱۲۸۰٫ است
  •  لوله شماره ۸ کنترل منفی با ۰٫۸۵٪ استریل سالین است.
  •  برای یک مجموعه مثلا از لوله شماره ۱-۸ ۵۰ میکرو لیتر آنتی
    ژن [O] سالموناتیفی اضافه کنید
  • در مجموعه دوم از لوله ۱-۸ ۵۰, میکرولیتر از آنتیژن
    سالموناتیفی[H] اضافه کنید.
  • به ترتیب برای مجموعه‌های سوم وچهارم سالمونلا پاراتیفی[AH]
    و سالمونلا پاراتیفی[BH] را به تمام لوله‌های ۱ تا ۸ اضافه
    کنید
  • خوب مخلوط کنید و در دستگاه انکوباتور به مدت یک شب با ۳۷
    درجه سلسیوس(تقریبا  ۱۸ساعت) قرار دهید
  • پس از آنکه انکوباسیون ته نشین را بیرون داد آگلوتيناسيون را مشاهده كنيد

تفسیر نتیجه آزمایش

تست اسلاید کیفی

تست اسلاید کمی

تست لوله کمی

آزمایش مثبت: آگلوتیناسیون در طی یک دقیقه مشاهده شود

آزمایش منفی: هیچ آگلوتیناسیونی مشاهده نشود

تیتر آنتی بادی نمونه آزمایش بالاترین رقت را دارد که آگلوتیناسیون قابل توجهی را نشان می‌دهد.۸۰ میکرو لیتر نسبت
به۱ در رقت ۲۰ , ۴۰میکرو لیترنسبت به ۱در رقت ۴۰ ,۲۰میکرولیترنسبت به ۱ در رقت۸۰ ,۱۰میکرو لیترنسبت۱ در۱۶۰ و ۵
میکرو لیتر نسبت به۱ در تیتر۳۲۰ قرار دارد

تیتر آگلوتیناسیون بیشتر از ۱:۸۰ عفونت بسیار زیاد محسوب می‌شود وتیتر پایین نشان دهنده عدم وجود عفونت است.

تیتر آنتی بادی نمونه آزمایش بالاترین رقت را دارد که آگلوتیناسیون قابل توجهی را نشان می دهد. تیتر آگلوتیناسیون بیشتر از ۱:۸۰ به عنوان عفونت بسیار زیاد محسوب می‌شود وتیتر پایین نشان دهنده عدم وجود عفونت است.

 

درمان تب تیفوئید


درمان باآنتی بیوتیک تنها درمان موثر برای تب مالت است.

آنتی بیوتیک‌های معمول تجویز شده

 در ایالات متحده، پزشکان اغلب سیپروفلوکساسین(سیپرو) را برای بزرگسالان غیرباردار تجویز می‌کنند. سفتریاکسون(روسفین) این آنتی بیوتیک تزریقی برای افرادی است که ممکن است نتوانند از سیپروفلوکساسین استفاده کنند مانند کودکان. این داروها می‌توانند عوارض جانبی ایجاد کنند و مصرف طولانی مدت آن می‌تواند منجر به تولید باکتریهای مقاوم به آنتی بیوتیک شود.

مشکلات مقاومت آنتی بیوتیکی

در گذشته، داروی انتخابی کلرامفنیکول بود.اگرچه پزشکان معمولا به علت عوارض جانبی، افزایش شدت بیماری پس از یک دوره بهبودی (عود) و مقاومت باکتریایی بسیار زیاد دیگر از آن استفاده نمی‌کنند. در واقع، وجود باکتری مقاوم در برابر آنتی بیوتیک، ، به ویژه در کشورهای در حال توسعه یک مشکل رو به رشد در درمان تب مالت است. در سالهای اخیر، همچنین اثبات شده است که سالمونلاتیفی به تری متوپریم سولفامتوکسازول و آمپی سیلین هم مقاوم بوده است.

درمان‌های دیگر

درمان‌های دیگر عبارتند از

  • نوشیدن مایعات: نوشیدن مایعات کمک می‌کند تا ازکمبود آب ناشی از تب و اسهال در طولانی مدت جلوگیری شود. اگر بدن شما به شدت بی‌آب شود، ممکن است نیاز به دریافت مایعات از طریق رگ داشته باشید (داخل وریدی).
  • عمل جراحی: اگر روده سوراخ شود، برای ترمیم سوراخ باید جراحی انجام شود.