چه مواردی در آزمایش شمارش سلول های خون سی بی سی (CBC) بررسی می شود؟

آزمایش CBC یا شمارش کامل خون، معمولاً با استفاده از دستگاهی خودکار انجام می‌شود که پارامترهای مختلفی مانند تعداد سلول‌های موجود در نمونه خون را اندازه‌گیری می‌کند. نتیجه CBC اطلاعات مفیدی را درباره تعداد انواع سلول‌های خون و ویژگی‌های فیزیکی بعضی سلول‌ها ارائه می‌دهد. ناهنجاری‌های مشخص در یک یا چند گروه از سلول‌های خون علامت ابتلا به یک یا چند عارضه است. معمولاً آزمایش‌های دیگری نیز انجام می‌شود تا علت غیرعادی بودن نتیجه مشخص شود. تایید این نتیجه نیاز به مشاهده چشمی اسمیر خون زیر میکروسکوپ دارد. متخصص آزمایشگاه ظاهر و ویژگی‌های فیزیکی سلول‌های خون، مانند اندازه، شکل و رنگ، را بررسی می‌کند و ناهنجاری‌ها را گزارش می‌دهد. اطلاعات تکمیلی نیز در نتیجه گزارش می‌شود تا پزشک معالج بتواند علت غیرعادی بودن نتایج آزمایش CBC را تشخیص دهد.

آزمایش سی بی سی برای تعیین وضعیت سلامتی بیمار، غربالگری، تشخیص یا نظارت بر بیماری‌ها و عارضه‌های مختلف تاثیرگذار بر سلول‌های خونی، از قبیل کم‌خونی، عفونت، التهاب، اختلال خون یا سرطان انجام می‌شود. برای انجام این آزمایش، نمونه‌ای از خون بیمار از سیاهرگ بازویی یا نوک انگشت یا پاشنه (برای نوزادان) گرفته می‌شود. این آزمایش نیازی به آمادگی خاصی ندارد. ناهنجاری‌های مشخص در یک یا چند گروه سلول خونی علامت ابتلا به یک یا چند عارضه است. بنابراین به دلیل اهمیت این تست، دقت بالایی برای انجام آن لازم است. آزمایشگاه تخصصی پاتوبیولوژی زمرد با استفاده از دقیق‌ترین تکنولوژی‌ها CBC را به بیماران ارائه می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت جهت انجام آزمایش می‌توانید با شماره‌های 02126702134 و 02126711751 و 02126711749 تماس بگیرید.


انواع سلول‌های خون


گلبول‌های سفید

پنج نوع مختلف از گلبول سفید (WBCs یا لولوکسیت) وجود دارد که بدن از آنها برای حفظ سلامتی و مقابله با عفونت یا دیگر علل آسیب دیدگی استفاده می‌کند. این پنج نوع عبارت‌اند از: نوتروفیل، لنفوسیت، بازوفیل، ائوزینوفیل و مونوسیت. این سلول‌ها در تعدادی نسبتاً پایدار در خون وجود دارد. این تعداد، بسته به رخدادهای موجود در بدن، به طور موقت افزایش یا کاهش می‌یابد. برای مثال عفونت بدن را وادار به تولید تعداد بیشتری نوتروفیل می‌کند تا بتواند با عفونت باکتریایی مقابله کند. در صورت بروز حساسیت نیز تعداد ائوزینوفیل‌ها افزایش می‌یابد. افزایش تعداد لنفوسیت‌ها نتیجه عفونت ویروسی است. در اثر ابتلا به بعضی بیماری‌ها مانند لوسمی، گلبول‌های سفید غیرعادی (نابالغ یا بالغ) به سرعت تکثیر می‌شود و تعداد گلبول‌های سفید (WBC) بیشتر می‌شود.

گلبول‌های قرمز

گلبول‌های قرمز یا اریتروسیت در مغز استخوان تولید می‌شود و پس از بالغ شدن در جریان خون آزاد می‌شود. گلبول قرمز (RBC) حاوی هموگلوبین، نوعی پروتئین است که اکسیژن را در سراسر بدن منتقل می‌کند. طول عمر متوسط گلبول قرمز ۱۲۰ روز است. بنابراین مغز استخوان باید به طور مداوم گلبول‌های قرمز جدید تولید کند تا جایگزین گلبول‌های قرمز قدیمی و متلاشی شده یا از دست رفته در اثر خونریزی بشود. بعضی عارضه‌ها بر تولید گلبول‌های قرمز جدید و یا طول عمر آنها اثر می‌گذارد و در اثر بعضی حوادث یا بیماری‌ها نیز خونریزی شدید رخ می‌دهد. در آزمایش CBC (آزمایش شمارش سلول‌های خون) تعداد گلبول‌های قرمز و میزان هموگلوبین موجود در آنها، درصد گلبول قرمز (هماتوکریت) در خون و نرمال بودن گروه گلبول‌های قرمز تعیین می‌شود. گلبول‌های قرمز معمولاً یک‌دست‌اند و حداقل تنوع را از نظر شکل و اندازه دارند. اما در اثر مشکلاتی مانند کمبود ویتامین B12 و فولات، فقر آهن و ابتلا به عارضه‌های دیگر تغییر محسوسی در گلبول‌های قرمز مشاهده می‌شود. اگر غلظت گلبول‌های قرمز و یا میزان هموگلوبین موجود در خون کمتر از حد نرمال باشد، بیمار دچار کم‌خونی (آنمی) است و علائمی مانند ضعف و خستگی مزمن دارد. به ندرت پیش می‌آید که تعداد گلبول‌های قرمز بسیار بیشتر از حد مجاز (اریتروسیتوز یا پلی سیتمی) باشد. در موارد شدید جریان خون در سیاهرگ‌ها و سرخرگ‌های کوچک مختل می‌شود. آزمایش‌هایی که بر روی گلبول‌های قرمز، سلول‌های مسئول اکسیژن‌رسانی در بدن، انجام می‌شود، عبارت است از:

  •  شمارش گلبول‌های قرمز (RBC)، تعداد واقعی گلبول‌های قرمز در نمونه خون شمرده می‌شود.
  •  در اندازه‌گیری هموگلوبین، مقدار کل پروتئین حمل کننده اکسیژن در خون اندازه‌گیری می‌شود که معمولاً بازتابی از تعداد گلبول‌های قرمز موجود در خون است.
  •  در اندازه‌گیری هماتوکریت درصد حجم کلی خون اندازه‌گیری می‌شود که شامل گلبول‌های قرمز است.
  •  آزمایش خون CBC شامل شمارش رتیکولوسیت نیز می‌شود، یعنی درصد یا تعداد مطلق گلبول‌های قرمز جوان در خون اندازه‌گیری می‌شود.
  •  اندکس‌های گلبول قرمز محاسباتی است که اطلاعات مفیدی را درباره ویژگی‌های فیزیکی گلبول‌های قرمز ارائه می‌دهد:
    o حجم متوسط گلبول قرمز (MCV): اندازه‌گیری اندازه متوسط یک گلبول قرمز
    o هموگلوبین متوسط موجود در گلبول قرمز (MCH): محاسبه میزان متوسط هموگلوبین موجود در یک گلبول قرمز
    o غلظت متوسط هموگلوبین موجود در گلبول قرمز (MCHC): محاسبه غلظت متوسط هموگلوبین داخل یک گلبول قرمز
    o گستره توزیع گلبول قرمز (RDW): محاسبه تغییرات مربوط به اندازه گلبول‌های قرمز
    o در آزمایش CBC تعداد ریتکولوسیت نیز شمرده می‌شود. یعنی این که درصد یا تعداد مطلق گلبول‌های قرمز خون اندازه‌گیری می‌شود.

پلاکت

پلاکت یا ترومبوسیت سلولی است که نقش مهمی در لخته شدن عادی خون دارد. اکر پلاکت کافی در خون وجود نداشته باشد، احتمال کبودی و خونریزی شدید افزایش می‌یابد. از طرفی وجود مقدار زیاد پلاکت نیز باعث لخته شدن شدید خون، یا اگر پلاکت‌ها به خوبی عمل نکند، باعث خونریزی شدید می‌شود. در آزمایش خون CBC تعداد و اندازه پلاکت‌های موجود اندازه‌گیری می‌شود. ارزیابی پلاکت‌ها، یعنی سلول‌های حیاتی برای لخته شدن عادی خون، به شرح زیر انجام می‌شود:

  •  شمارش پلاکت‌های موجود در نمونه خون
  •  حجم متوسط پلاکت (MPV) نیز در CBC (آزمایش شمارش سلول‌های خون) گزارش می‌شود. اندازه متوسط پلاک‌ها محاسبه می‌شود.
  •  گستره توزیع پلاکت (PDW) نیز در CBC گزارش می‌شود. این عدد نشان دهنده یکپارچگی اندازه پلاکت‌ها است.

زمان انجام آزمایش خون CBC


آزمایش CBC آزمایش بسیار متداولی است و در اکثر چک‌آپ‌ها انجام می‌شود. اگر فرد سالم باشد و نتایج در رنج نرمال باشد، تا زمان تغییر کردن وضعیت سلامتی فرد یا صلاح دید پزشک دیگر ضرورتی ندارد که تست CBC انجام شود. پزشک در صورت مشاهده نشانه‌ها و علائم مربوط به اختلال‌های درگیر کننده سلول‌های خون، دستور آزمایش CBC می‌دهد. اگر بیمار دچار خستگی یا ضعف، عفونت، التهاب، کبودی یا خونریزی باشد، پزشک معالج برای تشخیص علت و یا تعیین شدت بیماری دستور تست CBC می‌دهد. اگر بیماری اثرگذار بر سلول‌های خونی تشخیص داده شده باشد، سی بی سی به طور منظم برای نظارت بر روند پیشرفت بیماری یا درمان انجام می‌شود. به همین نحو اگر بیمار دچار اختلال‌های خونی باشد، آزمایش CBC به طور مرتب برای تعیین موثر بودن درمان انجام می‌شود.
بعضی درمان‌ها، مانند شیمی درمانی بر تولید سلول‌های خون توسط مغز استخوان اثر می‌گذارد. بعضی داروها نیز تعداد کلی گلبول‌های سفید را کاهش می‌دهد. در این شرایط تست سی بی سی به طور مداوم برای نظارت بر عوارض دارودرمانی انجام می‌شود.

تفسیر نتایج


پزشک معالج نتایج مربوط به مولفه‌های مختلف آزمایش سی بی سی را با هم ارزیابی و تفسیر می‌کند. همچنین پزشک با توجه به هدف آزمایش، دستور آزمایش‌های دیگری را نیز برای بررسی بیشتر می‌دهد.نتایج هر یک از مولفه‌های آزمایش سی بی سی به طور کلی و به اجمال در جدول‌های زیر توضیح داده شده است.

WBC آزمایش

 

آزمایش

نام کامل

مثال‌هایی از علل تعداد پایین

WBC

مثال‌هایی از علل تعداد بالای

WBC

WBC شمارش گلبول‌های سفید

موسوم به لکوپنی

  • آسیب دیدگی یا اختلال‌های مغز استخوان
  • عارضه‌های خودایمنی
  • عفونت‌های شدید (سپسیس)
  • لنفوم یا دیگر سرطان‌های منتشر شده در مغز استخوان
  • کمبودهای تغذیه‌ای
  • بیماری‌های سیستم ایمنی (مانند HIV/AIDS)

موسوم به لکوسیتوز

  • عفونت، عموماً باکتریایی یا ویروسی
  • التهاب
  • لوسمی، اختلال‌های میلوپرولیفراتیو
  • آلرژی، آسم
  • مرگ بافت (آسیب دیدگی، سوختگی، حمله قلبی)
  • ورزش سنگین یا استرس شدید
Diff

شمارش افتراقی گلبول‌های سفید

(همواره انجام نمی‌شود؛ گاهی به عنوان بخشی از CBC یا پس از
آن انجام می‌شود.)

Neu, PMN, polys شمارش کامل نوتروفیل، درصد نوتروفیل

موسوم به نوتروپنی

  • عفونت شدید و بیش از حد (سپسیس)
  • اختلال‌های خودایمنی
  • کمبودهای تغذیه‌ای
  • واکنش به داروها، شیمی درمانی
  • نقص سیستم ایمنی
  • میلودیسپلازی
  • اسیب مغز استخوان (برای مثال شیمی درمانی و پرتودرمانی)
  • سرطان منتشر شده در مغز استخوان

موسوم به نوتروفیلی

  • عفونت‌های باکتریایی حاد
  • التهاب
  • آسیب دیدگی، حمله قلبی یا سوختگی
  • استرس، ورزش سنگین
  • بعضی از انواع لوسمی (مانند لوسمی میلوئیدی مزمن)
  • سندرم کوشینگ

Lymph

(لنف)

شمارش کامل لنفوسیت، درصد لنفوسیت

موسوم به لنفوسیتوپنی

  • اختلال‌های خودایمنی (مانند لوپوس، روماتیسم)
  • عفونت (مانند HIV، هپاتیت ویروسی، تب تیفوئید (حصبه)،
    آنفلوآنزا)
  • آسیب مغز استخوان (مانند شیمی درمانی و پرتودرمانی)
  • کورتیکواستروئید

موسوم به لنفوسیتوز

  •  عفونت‌های ویروسی حاد (مانند آبله مرغان، سیتومگالوویروس
    (CMV)، ویروس اپشتین بار (EBV)، تبخال، سرخجه)
  • عفونت‌های باکتریایی (مانند سیاه سرفه، خروسک)، سل (TB)
  • توکسوپلاسموز
  • اختلال التهابی مزمن (مانند کولیت زخمی)
  • لوسمی لنفوسیتی، لنفوما
  • استرس (حاد)
Mono شمارش کامل مونوسیت، درصد مونوسیت

یک بار پایین بودن درصد مونوسیت معمولاً نگران کننده نیست.
اما پایین بودن مداوم درصد مونوسیت می‌تواند علامت ابتلا به
عارضه‌های زیر باشد:

  • نقص یا آسیب مغز استخوان
  • لوسمی سلول‌های مویی
  • کم‌خونی آپلاستیک
  • عفونت‌های قارچی (سل، عفونت قارچی)
  • عفونت داخل قلب (اندوکاردیت باکتریایی)
  • بیماری عروق کلاژن (مانند لوپوس، اسکلرودرمی، روماتیسم،
    واسکولیت)
  • مونوسیتیک یا لوسمی میلومونوسیتیک (حاد یا مزمن)
Eos

شمارش کامل ائوزینوفیل، درصد ائوزینوفیل

تعداد ائوزینوفیل معمولاً در خون کم است. یک بار پایین بودن
ائوزینوفیل یا پایین بودن هر از گاه آن معمولاً علامت ابتلا
به بیماری نیست.

  • آسم، آلرژی‌هایی مانند تب یونجه
  • واکنش به دارو
  • عفونت‌های انگلی
  • اختلال‌های التهابی (بیماری قلبی، بیماری التهابی روده)
  • بعضی سرطان‌ها مانند لوسمی یا لنفوم)
  • بیماری آدیسون
Baso

شمارش کامل بازوفیل، درصد بازوفیل

تعداد بازوفیل معمولاً در خون کم است و پایین بودن بازوفیل
معمولاً علامت ابتلا به بیماری نیست.

  • واکنش‌های آرژیک نادر (کهیر، حساسیت غذایی)
  • التهاب (روماتیسم، کولیت زخمی)
  • بعضی از انواع لوسمی
  • اورمی

 

تست RBC

 

تست

نام کامل

مثال‌هایی از علل تعداد پایین گلبول قرمز

مثال‌هایی از علل تعداد بالای گلبول قرمز

RBC شمارش کامل گلبول‌های موسوم به کم‌خونی (آنمی)

  • خونریزی حاد یا مزمن
  • تخریب گلبول‌های قرمز (مانند کم‌خونی همولیتیک)
  • کمبود مواد مغذی (مانند فقر آهن، کمبود ویتامین B12 یا فولات)
  • آسیب یا اختلال‌های مغز استخوان
  • بیماری التهابی مزمن
  • بیماری مزمن کلیوی
  • موسوم به پلی‌سیتمی
    • کاهش آب بدن
    • بیماری ریوی
    • تومور کلیه یا تومورهای دیگری که منجر به افزایش تولید اریتروپوئیتین شود.
    • استعمال دخانیات
    • سکونت در ارتفاعات بالا
    • علل ژنتیک (اختلال در آزاد شدن اکسیژن هموگلوبین)
    • پلی‌سیتمی ورا: نوعی بیماری نادر
Hb هموگلوبین

معمولاً موید نتیجه RBC است و اطلاعات بیشتری را ارائه
می‌دهد.

معمولاً تایید کننده نتیجه RBC است.

Hct هماتوکریت

معمولاً تایید کننده نتیجه RBC است.

معمولاً تایید کننده نتیجه RBC است؛ شایع‌ترین علت آن کاهش آب
بدن است.

اندکس‌های
RBC

MCV حجم متوسط گلبول قرمز

نشان دهنده آن است که گلبول‌های قرمز از حد نرمال کوچکتر است،
(میکروسیتیک), علت می‌تواند کم‌خونی فقر آهن یا تالاسمی باشد.

نشان دهنده آن است که گلبول‌های قرمز از حد نرمال بزرگتر است،
(ماکروسیتیک)؛ علت می‌تواند کمبود ویتامین B12 یا فولات،
میلودیسپلازی، بیماری کبدی، کم‌کاری تیروئید باشد.

MCH

وزن متوسط هموگلوبین

تایید کننده نتیجه MCV است؛ کوچک بودن گلبول‌های قرمز منجر به
پایین آمدن عدد این تست می‌شود.

تایید کننده نتیجه MCV است؛ بزرگ بودن گلبول‌های قرمز منجر به
بالا رفتن MCH می‌شود.

MCHC

غلظت متوسط هموگلوبین موجود در گلبول قرمز

پایین بودن MCV منجر به پایین آمدن MCHC می‌شود؛ کاهش MCHC
(هیپوکرومی) در عارضه‌هایی مانند کم‌خونی فقر آهن و تالاسمی
مشاهده می‌شود.

بالا بودن میزان MCHC (هیپرکرومی) در عارضه‌هایی مشاهده
می‌شود که باعث تغلیظ هموگلوبین داخل گلبول‌های قرمز بشود.
این عارضه‌ها شامل کم‌خونی همولیتیک خودایمنی، سوختگی و
اسفروسیتوز ارثی، نوعی اختلال مادرزادی نادر، می‌شود.

RDW (همواره گزارش نمی‌شود) پهنای توزیع گلبول‌ قرمز

پایین بودن RDW علامت هم‌اندازه بودن گلبول‌های قرمز است.

نشان دهنده وجود گروه‌های مختلطی از گلبول‌های قرمز کوچک و
بزرگ است؛ گلبول‌های قرمز جوان معمولاً بزرگتراند. برای مثال
در کم‌خونی فقر آهن یا کم‌خونی کشنده، اندازه گلبول‌های قرمز
تفاوت قابل ملاحظه‌ای با یکدیگر دارد، (آنیزوسیتوز)، البته
شکل گلبول‌های قرمز نیز با هم متفاوت است، (پویکیلوسیتوز). در
این شرایط RDW افزایش می‌یابد.

شمارش رتینوکولیت

(همواره گزارش نمی‌شود)

شمارش کامل رتینوکولوسیت یا درصد رتینوکولوسیت

چنانچه بیمار آنمی داشته باشد، پایین بودن تعداد رتینوکولوسیت
علامت ابتلا به عارضه‌ای، مانند آسیب یا اختلال مغز استخوان
یا کمبود مواد مغذی (آهن، فولات یا B12) است که بر تولید
گلبول‌های قرمز اثر می‌گذارد.

چنانچه بیمار آنمی داشته باشد، بالا بودن تعداد رتینوکولوسیت
معمولاً علامت علتی محیطی مانند خونریزی یا همولیز یا واکنش
به درمان‌هایی مانند مصرف مکمل آهن برای درمان کم‌خونی فقر
آهن است.

 

تست پلاکت

 

تست

نام کامل

مثال‌هایی از علل پایین بودن پلاکت

مثال‌هایی از علل بالا بودن پلاکت

Plt

شمارش پلاکت

موسوم به ترومبوسیتوپنی:

  • عفونت ویروسی (مونونوکلئوز، سرخک، هپاتیت)
  • تب منقوط کوه‌های راکی
  • اتوآنتی بادی پلاکت
  • مصرف داروهایی مانند استامینوفن، کوئینیدین، داروهای

سولفاته

  • سیروز
  • اختلال‌های خودایمنی
  • سپسیس
  • لوسمی، لنفوم
  • میلودیسپلازی
  • پرتودرمانی یا شیمی درمانی

موسوم به ترومبوسیتوز:

  • سرطان (ریه، معده ـ روده، سینه، تخمدان، لنفوم)
  • روماتیسم، بیماری التهابی روده، لوپوس
  • کم‌خونی فقر آهن
  • کم‌خونی همولیتیک
  • اختلال میلوپرولیفراتیو (مانند ترومبوسیتمی اصلی)

MPV (همواره گزارش نمی‌شود)

حجم متوسط پلاکت

نشان دهنده کوچک بودن اندازه متوسط پلاکت‌ها است؛ پلاکت‌های
قدیمی‌تر معمولاً کوچکتر از پلاکت‌های جوان‎تراند و MPV پایین
به معنای ابتلا به عارضه‌ای است که بر تولید پلاکت توسط مغز
استخوان اثر گذاشته است.

نشان دهنده این است که تعداد پلاکت‌های بزرگتر یا جوان‌تر در
خون بیشتر است. علت ممکن است این باشد که مغز استخوان با سرعت
بالایی پلاکت تولید و در جریان خون آزاد می‌کند.

PDW (همواره گزارش نمی‌شود) پهنای توزیع پلاکت نشان دهنده هم‌اندازه بودن پلاکت‌ها است.

نشان دهنده تنوع در اندازه پلاکت‌ها است که می‌تواند علامت
ابتلا به عارضه‌ای باشد که بر پلاکت‌ها نیز اثر گذاشته است.

 

سوالات متداول


در نتیجه تست CBC عددی برای جزء پلاکت نابالغ (IPF) ذکر شده است، IPF چیست؟

IPF عددی نسبی از پلاکت‌های نابالغ یا پلاکت‌های مشبک در خون است. پلاکت توسط مغز استخوان تولید می‌شود و معمولاً تا زمان بالغ شدن در جریان خون آزاد نمی‌شود. زمانی که تعداد پلاکت‌های خون پایین (ترومبوسیتوپنی) باشد، مغز استخوان تحریک به تولید سریع‌تر پلاکت می‌شود. زمانی که نیاز بدن افزایش می‌یابد و مغز استخوان نمی‌تواند این تقاضا را برآورده کند، تعداد پلاکت‌های نابالغ رها شده در جریان خون افزایش می‌یابد. نتیجه تست IPF زمانی گزارش می‌شود که خون با آنالیزور هماتولوژی خودکار آزمایش شود. پزشک با توجه به نتیجه جزء پلاکت نابالغ (IPF) می‌تواند علت ترومبوسیتوپنی، یعنی کاهش تولید پلاکت توسط مغز استخوان (IPF پایین)، در برابر افزایش تحلیل رفتن پلاکت‌ها در خون (IPF بالا) را مشخص کند. پزشک با توجه به تعداد پلاکت و IPF تصمیم می‌گیرد که آیا بیمار نیاز به تزریق پلاکت دارد یا خیر. این آزمایش برای نظارت بر روند بهبود مغز استخوان، برای مثال پس از پیوند مغز استخوان، نیز مفید است. در حال حاضر مطالعات متعددی درباره دیگر کاربردهای جزء پلاکت نابالغ (IPF) در حال انجام است و سودمندی بالینی این آزمایش هنوز به طور کامل تعیین نشده است.

در آزمایش شمارش کامل خون نتیجه هموگلوبین رتیکولوسیت گزارش شده است، منظور از این نتیجه چیست؟

هموگلوبین موجود در رتیکولوسیت را می‌توان اندازه‌گیری کرد و بسته به روش آزمایش به صورت حجم متوسط هموگلوبین رتیکولوسیت (CHr) یا معادل هموگلوبین ریتکولوسیت (Ret-He) گزارش کرد. نتیجه این آزمایش یکی از مواردی است که در صورت آزمایش کردن خون با دستگاه‌های خودکار شمارنده سلولی گزارش می‌شود. رتیکولوسیت گلبول‌های قرمز جوانی است که توسط مغز استخوان، قبل از بلوغ کامل آزاد می‌شود. میزان هموگلوبین موجود در ریتکولوسیت مشخص می‌کند که آیا آهن کافی برای شرکت در تولید هموگلوبین و سپس تولید گلبول قرمز در مغز استخوان ظرف چند روز گذشته وجود داشته است یا خیر. بنابراین این آزمایش برای تشخیص فقر آهن عملکردی در بعضی بیماری‌ها و همچنین برای تشخیص کم‌خونی فقر آهن در کودکان مفید است.

در تست CBC نتیجه گرانولوسیت نابالغ (IG) گزارش شده است، منظور از IG چیست؟

بعضی از دستگاه‌های خودکار شمارنده سلول‌های خون تعداد کل گرانولوسیت‌های نابالغ (IG) موجود در نمونه خون را نیز گزارش می‌دهد. گرانولوسیت‌ نابالغ گلبول سفیدی است که پیش از آزاد شدن از مغز استخوان در خون، رشد کافی نکرده است. گرانولوسیت نابالغ شامل متامیلوسیت، میلوسیت و پرومیلوسیت می‌شود. چون این سلول‌ها پیش‌ماده نوتروفیل، یعنی گونه غالب گلبول‌های سفید، هستند، معمولاً فقط در مغز استخوان وجود دارند. وجود گرانولوسیت‌ نابالغ در خون علامت ابتلا به بیماری‌های مختلفی، مانند عفونت یا سرطان خون است. بنابراین غیرعادی بودن نتیجه آن نیاز به بررسی بیشتر دارد و باید آزمایش‌های بیشتری انجام شود.

چه کاری می‌توانم برای بهبود نتیجه آزمایش خون سی بی سی انجام دهم؟

افرادی که به سلامت خود و رضایت پزشک معالجشان اهمیت می‌دهند، همواره در جستجوی روش‌هایی برای تغییر گلبول‌های سفید خون(WBCs)، گلبول‌های قرمز (RBCs) و پلاکت هستند. سلول‌هایخون، برخلاف کلسترول خوب و بد، تحت تاثیر تغییرات سبک زندگی قرار ندارند، مگر آن که بیمار دچار کمبودهایی مانند کمبود فولات یا ویتامین B12 یا فقر آهن باشد. هیچ راهی وجود ندارد که بتوان تعداد گلبول‌های سفید را مستقیماً افزایش داد یا اندازه یا شکل گلبول‌های قرمز را تغییر داد. درمان عارضه‌ها یا بیماری‌های دامن زننده به این نتایج و در پیش گرفتن یک زندگی سالم تولید سلول‌های خونی را در بدن بهینه می‌کند و بدن خود باقی موارد را به درستی انجام می‌دهد.

اگر نتیجه CBC در حد مجاز نباشد، پزشک دستور چه آزمایش‌های دیگری می‌دهد؟

اقدامات بعدی به عادی بودن نتیجه، علل احتمالی، سابقه پزشکی بیمار و یافته‌های معاینه بالینی بستگی دارد. پزشک معالج گاهی دستور آزمایش اسمیر خون را می‌دهد. آزمایش‌های دیگری نیز مانند پنل متابولیک جامع (CMP) برای یافتن علل احتمالی انجام می‌شود. متداول‌ترین آزمایش‌های بعدی عبارت است از:

  •  چنانچه نتایج آزمایش خون WBC غیرعادی باشد، در مرحله بعد کشت ناحیه درگیر (برای مثال کشت خون، کشت ادرار، کشت بزاق)، تست استرپتوکوک یا آزمایش‌هایی برای ویروس‌هایی مانند مونونوکلئوز یا EBV انجام می‌شود. اگر پزشک به التهاب مشکوک شود، دستور تست  پروتئین واکنشگر با ماده سی(CRP) یا سدیمانتاسیون گلبوب‌های قرمز خون(ESR) می‌دهد.
  •  چنانچه نتایج RBC غیرعادی باشد، شمارش رتیکولوسیت، آزمایش آهن، ویتامین B12 و فولات، G6PD یا هموگلوبینوپاتی برای تشخیص دقیق انجام می‌شود.
  •  در صورت غیرعادی بودن شمارش پلاکت، آزمایش‌های بیشتری، مانند تست عملکرد پلاکت یا آنتی بادی HIT، برای ارزیابی بیشتر پلاکت‌ها انجام می‌شود. همچنین آزمایش‌های دیگری، مانند PT ، PTT، فاکتور ویلبراند یا فاکتورهای انعقادی، برای بررسی وجود اختلال‌های خونریزی دهنده یا اختلال‌های شدید مربوط به لخته شدن خون انجام می‌شود.
    چنانچه پزشک به ابتلا به عارضه‌ای جدی مانند لوسمی، میلودیسپلازی یا گونه دیگری از اختلال مغز استخوان مشکوک شود، معاینه و نمونه برداری از مغز استخوان ضروری خواهد بود. آزمایش‌های متعدد دیگری نیز برای تشخیص عارضه‌های خاص انجام می‌شود. پزشک معالج نتایج آزمایش CBC را تفسیر می‌کند و ضرورت و دلیل انجام آزمایش‌های بیشتر را توضیح می‌دهد.